سلام

انجمن خوشنویسان ایران شعبه میدان صادقیه

 

آموزش خوشنویسی خصوصی و نیمه خصوصی

 

کسب رتبه اول در رشته نستعلیق جشنواره شمسه 94

 

ادامه نوشته

نشست هفتم از نشست های آموزشی تخصصی خوشنویسی در روز پنج شنبه مورخ 94/9/12

 

آموزش خوشنویسی در انجمن خوشنویسان شعبه میدان انقلاب

 

سطر - خوش کرد یاوری فلکت روز داوری

 

چلیپا - تقدیم به شما که بهم سر میزنی

اصول دوازده‌گانه خوشنویسی

نام‌های عربی این اصل‌های دوازده‌گانه عبارتند از: ترکیب، کرسی، نسبت، ضعف، قوت، سطح، دور، صعود مجازی، نزول مجازی، اصول، صفا و شأن. ترجمهً فارسی نام این اصول در پرانتز آمده‌است:

  • قاعدهٔ اصول (استواری): به معنی حسن نگارش حروف و استحکام آنها از جهات: قوت، ضعف، سطح، دور، صعود، نزول، سواد، بیاض و ارسال است.
  • قاعدهٔ نسبت یا تناسب (هم‌اندازگی): بدین معنی که حروف و شکل‌های مشابه هم، در همهٔ موارد به یک اندازه باشند.
  • قاعدهٔ ترکیب (هماهنگی): یعنی آمیزش و درکنارهم قرار گرفتن هماهنگ و دلپذیر حروف، کلمات، جمله‌ها و سطرها با یکدیگر به گونه‌ای که از حسن ترکیب برخوردار باشد.
  • قاعدهٔ کرسی (قالب‌پذیری): یعنی نوشتن با توجه به خط کرسی انجام شود. کرسی کوچکترین مستطیلی است که واژه‌ها و حرف‌ها را در بر می‌گیرد و با زاویه قلم‌گذاری برابر است.

دو اصطلاح «صفا» و «شأن» صفت خطی است که به مرحلهٔ کمال رسیده باشد و پس از سال‌ها تمرین و کارآزمودگی در خوشنویسی پدید می‌آید در توصیف این دو گفته‌اند:

  • صفا (شادابی): حالتی است که طبع را شاد و چشم را روشن سازد.
  • شأن (دل‌نشینی): کیفیتی است از خط که چون پدید آید خطاط به نگریستن در خط مجذوب شود و احساس خستگی نکند.

ابن مقله قواعد خوشنویسی را به دو بخش تقسیم کرده‌است:

  • حسن تشکیل (خوش‌ساختی): که از قاعدهٔ اصول و نسبت از آن پدید می‌آید.
  • حسن وضع (خوش‌نشینی): که قواعد ترکیب و کرسی از آن استفاده می‌شود.

 

چلیپا